Sürtün-me!

PDFYazdıre-Posta

Sürtünme kuvveti karmaşık bir kuvvet olduğundan, kuramsal olarak hesaplanamıyor. Sadece deneysel olarak ölçülebiliyor ve cisimlerin sürtünme özelliklerini inceleyen bilim dalına ‘triboloji’ deniyor.

Öte yandan, sürtünme daima iki cisim arasında yer aldığından, tek bir cisim için sürtünme katsayısı anlamsız. Dolayısıyla, sürtünme katsayıları hep, birer malzeme çifti için geçerli. Günlük yaşamda karşılaştığımız sürtünme problemleriyle ilgili olarak, pek çok malzeme çifti için ölçümler yapılıp listelenmiş. Geçimini bu işten sağlayan şirketler, kullandıkları malzemeleri kendileri inceleyip, sürtünme katsayılarını kendileri ölçüyorlar. Tabii, ölçüm için hazırlanan örnekler birbirlerinin tıpatıp aynı olamıyor. Bu yüzden; belli bir malzeme çifti için dahi, farklı listelerde verilen sürtünme katsayıları arasında, ufak tefek de olsa farklılıklar var.

İki cisim arasındaki sürtünme katsayısı, genelde 0-1 arasında değişmekle beraber, 1’den büyük olabiliyor. Ki bu son durumda, yani katsayının 1’den büyük olması halinde, bu cisimlerden birini diğerinin üzerinde yatay yönde harekete geçirebilmek (statik) ya da kaydırabilmek (kinetik) için; yatay yönde, o cismin ağırlığından daha büyük bir kuvvet uygulamak gerekiyor. Böyle malzemeler var. Örneğin, arayüzey temiz ve kuru olmak kaydıyla; gümüşün gümüş üzerindeki statik sürtünme katsayısı 1.4 kadar. Katıların kauçuk üzerindeki kinetik sürtünme katsayısı ise 1 ile 4 arasında değişiyor. Sürtünme katsayılarının en küçük değerlerine gelince; teflon üzerinde teflon için, statik ve kinetik sürtünme katsayıları eşit ve 0.04. Eklemlerimiz için de bu iki değer birbirine eşit ve daha bile küçük: 0.01. Fakat, uzun zamandır sanılmış olanın aksine, sürtünme katsayısı 0 dahi olabiliyor. Yakınlarda, karbon yapıların incelenmesi sırasında keşfedilen ve ‘süperyağlama’ denilen etkide, birbirinin üzerinden kayan iki karbon yapı arasındaki sürtünme kuvvetinin 0 olduğu gözlemlendi.

Kaynak : http://bildat.net/forum/default.asp?part=forum&cat=5&gorev=oku&id=12&shf=2

Yorumlar (3)
  • emrullah  - hocam soru soruyorum

    1)sürtünmesiz bir ortamda k ve l cismivar,bunlar bir ip ile bağlı L önde K arkada L'den F kuvvetiyle çekiliyor, ip kopunca hızları arasındaki ilişki nasıl olur.(artarmı azalırmı Kve L için)(2005 öss 50. soru)
    2)Deniz kenarında yapılan bir deneyde ısıca yalıtılmış bir kapta 0 C derecedeki suya, 0 c derecede olan buz atılıyor.bir süre sonra ısıl denge sağlandığında kapta su-buz karışımı vardır. buna göre:
    1-kaba atılan buzun bir kısmı erir.
    2-kaptaki suyun bir kısmı donar.
    3-kaptaki suyun sıcaklığı azalır.
    (2006 öss fen bilimleri-1 13.soru)
    bir de (2006 fen-2 13. ve 9. soruuyu anlamadım şimdiden sağolun :P

  • Mete  - Cevap veriyorum!

    Öncelikle keşke sorularını forumdaki sorum var bölümüne yazsaydın, neyse bu seferlik böyle olsun.

    1. Dinamiğin eylemsizlik kanununa göre bir cisme uygulanan kuvvetlerin vektörel toplamı sıfırdan farklı ise o cismin hızında bir değişiklik olur (hızlanma, yavaşlama veya yön değiştirme). Net kuvvet sıfırsa cismin hızı da kesinlikle değişmez.

    Bu yüzden iple bağlı cisimler sürtünmesiz düzlemde F kuvvetiyle çekilirken sürekli hızlanırlar.

    İp koptuktan sonra F kuvveti sadece L cismine etki ederek onu hızlandırmaya devam ederken, K cismine (sürtünme de olmadığından) hiç bir kuvvet etki etmeyecek ve K cisminin hızı sabit kalacaktır.

    Cevap: D - K Değişmez, L artar

  • Mete  - 2.

    Buzun sıcaklığının 0 C nin altında olduğu belirtilmiş. (Sen 0 demişsin)

    Su ve buzun bir arada bulunabileceği tek sıcaklık derecesi 0 C dir. Çünkü 0 C ye kadar ısıtılan buzun tamamı eriyip su hale geçinceye kadar sıcaklığı artmaz (aynı şekilde 0 C ye soğutulan suyun tamamı donana kadar sıcaklığı azalmaz) alınan veya verilen ısının tamamı hal değişimine harcanır.

    Yani denge sağlandığında kapta su - buz karışımı olduğuna göre bu karışımın sıcaklığı da 0 C olmalıdır. Bu da demektir ki suyun sıcaklığı azalmış olamaz. 3 Yanlış

    Isı enerjisi her zaman sıcaktan soğuğa doğru akar. Burada su buzdan sıcak olduğuna göre su ısı verecek, buz da alacak. Dolayısıyla 0 C deki suyun bir kısmı donacaktır. 2 Doğru

    2 ve 1 in her ikis de doğru olamaz.

    Doğru cevap: B - Yanlız II

    Çok geç oldu uykum geldi diğer ikisini yarın çözeceğim.

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilir!

               İnteraktif periyodik tablo         Giveaway of the Day          Doğa için çal!

 

 

Online birim çevirme - Bizim essiz birim çevirme aracimizi ücretsiz kullanin

 

Usta Bilgisayar&Elektronik                     Satirize and criticize politics/actual happenings!..

© 2017 - MeteFizik
   
| Cuma, 24. Kasım 2017 || Designed by: LernVid.com |