Evren tanımlamamızın gelişimi

Makale İçeriği
Evren tanımlamamızın gelişimi
Milattan sonra...
Kopernik, Galileo, Newton...
Tüm Sayfalar

İnsanoğlunun evren algısının tarihsel gelişimini bir kere de Stephen Hawking'in kaleminden okuyun. Son derece sade bir anlatım, vakit ayırmaya değer bir metin.

 

 

 

 Kristof Kolomb'un yaşadığı dönemde dünyanın düz olduğunu düşünen insanlara sıkça rastlansa da (hatta bugün bile böyle düşünen birkaç insan bulabiliriz), çağdaş astronominin köklerini Eski Yunan'a kadar uzatabiliriz.Yaklaşık MÖ 340'larda Yunanlı filozof Aristoteles Gökyüzü Üzerine adlı bir kitap yazdı.Bu kitabında Aristoteles, Dünya'nın düz değil, yuvarlak olduğuna dair inandırıcı savlar ileri sürdü.

 

Bu savlardan biri Ay tutulmalarıyla ilgilidir.Aristoteles tutulmalara, Güneş ile Ay'ın arasına giren Dünya'nın neden olduğunu anlamıştı.Bu olduğunda Dünya'nın gölgesi Ay'ın üzerine düşüyor ve tutulmaya neden oluyordu.Aristoteles Dünya'nın gölgesinin daima yuvarlak olduğunu fark etmişti.Bu ancak Dünya küre biçimindeyse mümkündü, yassı bir disk biçimindeyse mümkün değildi.Eğer Dünya yassı bir disk olsaydı Dünya'nın gölgesinin yuvarlak olabilmesi için tutulma sırasında Güneş'in bu diskin merkezinin altında olması gerekirdi.Tam altında olmadığında ise gölge, bir elips biçiminde (elips uzatılmış bir dairedir) olabilirdi ancak.

Yunanlıların Dünya'nın yuvarlak olduğuna dair bir savı daha vardı.Dünya düz olsaydı, ufuk çizgisindeki bir gemi önce küçücük, şekilsiz bir nokta olarak görünürdü.Gemi yaklaştıkça yelkenleri ve gövdesi gibi ayrıntıları yavaş yavaş gürülebilirdi.Ancak olan bu değil.Ufukta bir gemi belirdiğinde, ilkin yelkenlerini görürüz.Daha sonra gövdesini.Aslında geminin gövdesinden yukarıya uzanan direklerin, ufukta beliren geminin görünen ilk parçası olması, Dünya'nın top gibi yuvarlak oluşunu kanıtıdır.

 

Eski Yunanlılar gece göğüyle de çok ilgilendiler.Aristoteles dönemine gelindiğinde, insanlar yüzlerce yıldır gece göğünde ışıkların hareketini kaydetmişti.Gözlemlerine göre beşi dışında (Ay'ı saymıyoruz) binlere varan ışık gökyüzünde birlikte hareket ediyordu.Kimi zaman doğu-batı güzergâhında hareket ediyorlar, sonra aynı yoldan dönüyorlardı.Bu ışıklara, ''gezgin''in Yunancası olan Planet adı verildi.Yunanlılar ancak beş gezegeni gözlemleyebildi, çünkü çıplak gözle sadece bu beş gezegen: Merkür, Venüs, Mars, Jüpiter ve Satürn görülebiliyordu.
 

< Önceki		Sonraki >